Serbest Bölgelerde iş yapan ve bu konuyla ilgisi olanların bildiği üzere 12 Kasım 2008de Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5810 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ile Gümrük Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7.maddesiyle 01.01.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunun Geçici 3.maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Serbest Bölgeler Kanununun Geçici 3. maddesinin değişiklikten önceki halinde serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin bu bölgelerde istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretlerin 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden istisna edildiğine dair bir hüküm bulunmaktaydı. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla mükelleflerin faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınması gerekiyordu.

Kasım ayında yayınlanan kanunla 2009 yılının başından itibaren geçerli olmak üzere, ücret istisnası için belirlenen süre, mükellefler tarafından bazı üretim ve ihracat şartlarının yerine getirilmesi kaydıyla Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar geçerli hale getirilmiştir.

Ancak burada önemli olan nokta mali idare tarafından belirlenen bu şartların neler olduğudur. Kanun maddesinde yer alan açıklama; “Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az  % 85’ini yurtdışına ihraç eden mükelleflerin istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler gelir vergisinden müstesnadır.” şeklindedir. Maalesef Serbest Bölgelerde Ücret İstisnası gibi serbest bölgede faaliyette bulunan mükellefler için mali ve idari yönden oldukça kritik bir konuda yapılan bu kısa bir açıklama elbette yeterli değildir. 

Nitekim ücret istisnası ile ilgili olarak Maliye Bakanlığından beklenen açıklama 12 Mart 2009 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 1 Seri No.lu Genel Tebliği ile yapılmaya çalışılmıştır. “Yapılmaya çalışılmıştır” ifadesini kullanmamın nedeni söz konusu Tebliğin taslağında yer alan belirsizliklerin yayınlanan tebliğde de aynen kalmış olmasıdır. Yine de Tebliğde ücret istisnası şartlarının sağlandığı ve sağlanamadığı durumlarla ilgili örnekle verilerek konu biraz detaylı olarak ele alınmıştır.  Tebliğde ayrıca, üretilen ürünlerin FOB bedelinin nasıl tespit edileceği, kurumların hangi faaliyetlerinin istisna kapsamına girdiği, vergi dairesine gerekli bildirimlerin nasıl ve ne zaman yapılacağı konuları üzerinde durulmuş, istisna uygulamasında özellik gösteren hususlar açıklanmıştır.

Daha önce de belirttiğim gibi, yayınlanan Tebliğ, ücret istisnası ile ilgili önemli açıklamalar yapmakla beraber, 2008 yılından devreden stokların hesaplamaya dahil edilip edilmeyeceği, serbest bölgede çalışan ücretlilerden hangilerinin istisna kapsamına girdiği (sadece üretim bölümünde çalışanlar mı, muhasebe, pazarlama departmanları da istisna kapsamına girer mi ?) ya da “üretilen ürün” kavramının kapsamı gibi sorulara cevap vermek bakımından yetersiz kalmaktadır.

Serbest Bölgelerde vergi uygulamalarıyla ilgili olarak mali idare tarafından açıklamalar yapıldıkça ve konu açıklığa kavuştukça bu ve benzeri konulardaki gelişmeleri ve görüşlerimi sizlerle paylaşmaya devam edeceğim. Yazımda bahsi geçen 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve 1 Seri No.lu Tebliğin tam metnine Gelir İdaresi Başkanlığının web sitesinden ulaşabileceğinizi hatırlatmak isterim.

Burcu Mesta

Sitede yer alan yazılar, yazarların şahsi fikir ve görüşleri olup, hiçbir şekilde bağlı bulundukları kurumları bağlamamaktadır. Yazılar, yatırım danışmanlığı, denetim hizmeti kapsamında yer almamakta olup, bu tip hizmetler için profesyonel şirketlere başvurulmasu tavsiye edilmektedir.